|
|
|
|
|
|
|
||
| İşitme | |||||||
|
|
|||||||
|
KOKU Koku alma köpeğin en gelişmiş duyusudur. Köpeğin hayatı büyük ölçüde kokularla yönlenir ve koşullanır. Köpeğin dünyası, birbirini bastıran, karışan ve sürekli olarak değişen koku izlerinden oluşur. Birbirine karışan bu iyi ve kötü kokular içinde köpek, insanın dikkatini bile çekmeyen kokuları birbirinden mükemmel biçimde ayırt edebilir. Örneğin, herhangi bir köpek beş litre su içinde bir damla kanın varlığını fark edebilir ve domuz, sığır, at, koyun, tavşan gibi hayvanlara ait etlerin kokularını, aradaki büyük benzerliğe rağmen, algılayabilir ve ayırt edebilir. Aynı şekilde köpek, birbirine ikizler kadar yakın olsalar da, aynı insanların kokularını kolayca ayırt edebilir ve çok güçlü koku salan maddelerle örtülmüş olsa bile hayvanların bıraktığı koku izlerini sürebilir. (Bazı uzmanlar, kuyruk sallama hareketinin neşe anlarında köpeğin kendi koku sinyallerini çevreye yayma işlevi gördüğünü iddia ederler.) İz süren bir köpek peşine düştüğü canlının (insan ya da hayvan) bıraktığı koku izlerini takip eder. izlenen kişi belirli bir noktada bisiklete binse bile köpek hiç duraksamadan onun kokusunu izlemeyi sürdürür, izlenen kişinin beklenmedik bir anda kendisini yerden metrelerce yükseğe çıkaran bir teleferiğe binmesi halinde, en iyi cins bir köpek, adamın ayağının yerden kesildiği, yani izi kaybettiği noktada, durur, iz bir su kütlesinin kıyısında kesintiye uğradığı zaman da aynı şey olur. Toprak ya da çimen üzerinde bırakılan izin yardımı olmazsa bir köpeğin izole edilmiş insan kokusunu izleyemeyeceği sonucuna varılabilir. Toprak ve çimen gibi araçlar avın kokusunu saatlerce tutar ve çeşitli unsurların birleşmesi genellikle "taze iz" diye bilinen şeyi oluşturur. Köpeğin burnunun içindeki hayranlık verici aygıtların yanı sıra, burnun dış kısmı da koku duyusuna katkıda bulunur. Sağlıklı köpeklerin burunlarının ucu daima ıslaktır ve bu ıslak yüzey havadaki koku zerreciklerini özümler ve onları alıcı papillalar üzerinde tutar. İnsandaki koku alma hücreleri yaklaşık 4 santimetre karelik bir yüzeyi kaplar; bir Alman Shepherd'inde bu yüzey 150 santimetre kare kadardır. İnsanda yaklaşık 5 milyon, Basset'te 125 milyon, Tilki Terrier'inde 150 milyon, Alman Shepherd'inde 200 milyon kadar koku alma hücresi vardır. Bu sayılar köpeğin koku alma duyusunun insanınkinden yaklaşık kırk kez daha fazla olduğunu gösterir, ancak uzmanlara göre aradaki fark daha da büyüktür. Köpek peşine düştüğü kişinin, özellikle yağ asitlerinin kokusunu alabilmektedir. Bu asitler et yiyen hayvanların besin maddelerinden birini oluşturur. Köpek etle beslenmezse koku duyusu yükseltilir ve neredeyse kaybolmuş eski koku izlerini bile daha kolay ve daha büyük bir coşkuyla algılayabilir. Bu nedenle bazı avcılar, ava çıkmadan bir gün önce köpeği aç bırakmayı adet edinmişlerdir. Ancak bu riskli bir durumdur, köpek avı bulur bulmaz hemen açlığını giderebilir. |
|||||||